Landelijk – Een paar seconden kunnen het verschil maken tussen leven en dood. Wie 112 belt bij een medisch noodgeval, moet in korte tijd duidelijk maken wat er aan de hand is. Vaak onder grote druk. Dat is lastig. Vanaf 1 februari wordt gestart met het uitrollen van de 112-beeldbeloptie in de regio Zuid-Holland Zuid.
Daar krijgen melders in sommige situaties een extra vraag: of zij via beeldbellen willen laten zien wat er gebeurt. Zo kan de centralist niet alleen horen, maar ook zien hoe ernstig de situatie is, en direct de juiste hulp inzetten. Wanneer de uitrol bij de 112-Meldkamer in Drachten, voor de drie noordelijkste provincies, van start gaat is niet bekend.
Nauwkeuriger inschatten van de situatie
Deze nieuwe werkwijze helpt de meldkamer om nauwkeuriger in te schatten wat er aan de hand is en welke hulp het meest geschikt is. Dat geldt vooral bij ernstige en acute situaties, zoals een reanimatie, een zwaar ongeval of plotselinge benauwdheid. “Onze centralisten maken hun inschatting nu enkel op basis van het gesprek”, vertelt verpleegkundig specialist Peter de Kruijter van de ambulancemeldkamer. “Zij zijn daarvoor goed opgeleid en zeer ervaren. Ook hebben ze ondersteuning van een slim en veilig computersysteem dat helpt bij het stellen van de juiste vragen. Maar de verwachting is dat wanneer ze de patiënt ook kunnen zien, het nog beter lukt om de juiste zorgbehoefte in te schatten.”
Ernst van letsel beter beoordelen
Live meekijken kan een 112-centralist bijvoorbeeld helpen om de ernst van letsel beter te beoordelen. Bij een val van hoogte kan de centralist bijvoorbeeld zien of iemand bij bewustzijn is, hoe iemand beweegt en of er zichtbare verwondingen zijn. Ook kan worden gecontroleerd of omstanders op de juiste manier aan het reanimeren zijn, of een bloeding effectief wordt gestelpt, nog voordat de ambulance arriveert. “Uit onderzoek blijkt dat reanimaties die via beeldbellen worden begeleid, kwalitatief beter verlopen”, zegt De Kruijter. De centralist kan aanwijzingen geven over handpositie, tempo en houding, en direct bijsturen als dat nodig is.
Alleen bij acute situaties
Het beeldbellen wordt niet standaard ingezet bij iedere melding. “We gebruiken het alleen als het daadwerkelijk bijdraagt aan betere zorg, of wanneer het lastig is om via het gesprek een goed beeld van de situatie te krijgen”, legt De Kruijter uit. In veel gevallen blijft telefonisch contact voldoende en passend.
Stoppen kan altijd
De centralist vraagt bovendien altijd eerst toestemming aan de melder en, voor zover mogelijk, aan de patiënt zelf. Als zij akkoord gaan, ontvangt de melder een sms met een link. Via die link wordt tijdelijk de camera van de telefoon geactiveerd, zonder dat er een app hoeft te worden geïnstalleerd. De beelden worden niet opgeslagen of opgenomen. De melder of patiënt kan op elk moment besluiten om het filmen te stoppen, de hulpverlening gaat dan verder op de gebruikelijke telefonische manier. “Privacy en respect staan centraal in deze werkwijze”, benadrukt De Kruijter. “Alleen de patiënt mag in beeld komen.”
Hulpverleners op straat moeten wennen
Voor hulpverleners op straat betekent dit ook een verandering. Zij kunnen ter plaatse komen bij een situatie waarin een omstander filmt. “Het is belangrijk dat zij weten dat dit op verzoek van de meldkamer kan zijn”, zegt De Kruijter. “Dat kan even wennen zijn. Filmen van een patiënt voor andere doeleinden is niet toegestaan en ongewenst.”
Huisartsen gebruiken het al
De Huisartsenspoedpost van DrechtDokters in de Drechtsteden werkt al enige tijd naar tevredenheid met beeldbellen. Daar blijkt dat het beter kunnen inschatten van de ernst van een situatie leidt tot gerichtere zorg en minder onnodige inzet van spoedmiddelen. Dat is niet alleen in het belang van de individuele patiënt, maar ook van de gehele spoedzorg. “In een tijd waarin de vraag naar zorg blijft stijgen en personeel schaars is, helpt deze innovatie om de beschikbare zorgcapaciteit zo effectief mogelijk in te zetten en de spoedzorg toegankelijk te houden voor iedereen.”
