Grootegast – Na een lange reis van bijna twee jaar is donderdag 6 november een bijzondere historische krantenpers aangekomen bij Museumdrukkerij IJzer & Lood in Grootegast. De pers, afkomstig uit Nieuw-Zeeland, is een uiterst zeldzaam exemplaar en een van de laatste in zijn soort ter wereld. Binnen de Benelux is het zelfs de enige bekende pers van dit type.
Donderdagochtend vroeg vertrokken vrijwilligers van Museumdrukkerij IJzer & Lood met een vrachtwagen richting Brabant. Daar stond de pers, na het transport vanuit Nieuw-Zeeland, inmiddels een jaar opgeslagen. Na een lange dag kon de bijzondere machine aan het eind van de middag eindelijk in Grootegast worden verwelkomd.
Op dit moment ligt de pers nog volledig uit elkaar. De komende tijd gaan vrijwilligers aan de slag om de machine weer op te bouwen. Eenmaal gemonteerd krijgt de indrukwekkende pers een afmeting van circa 4 bij 5 meter en een hoogte van 3 meter.
Zeldzaam stukje drukgeschiedenis
Het gaat om een krantenpers van het merk Cossar, die werkt met loden lettervormen. Het drukproces is bijzonder: een grote rol papier wordt aan de ene kant van de machine ingevoerd, waarna aan de andere kant complete, bedrukte en gevouwen kranten uit de pers rollen.
In de jaren zeventig en tachtig werden dit soort persen op grote schaal vervangen door modernere machines die gebruikmaken van het offsetdruksysteem. Veel van de oude persen verdwenen daardoor uiteindelijk bij het oud ijzer. Dat maakt de Cossar-pers in Grootegast extra bijzonder. Wereldwijd zijn er nog maar enkele exemplaren over en voor zover bekend is dit de enige in de gehele Benelux.
Crowdfunding voor restauratie en opknapbeurt
Om de bijzondere machine naar het museum te kunnen halen, heeft Museumdrukkerij IJzer & Lood diverse subsidies ontvangen. Daarnaast zijn er vele donaties binnengekomen, waarvoor het museum iedereen zeer dankbaar is.
Maar daarmee is het werk nog niet klaar. Om de pers weer in goede staat te krijgen en uiteindelijk bedrijfsklaar te maken, is nog veel werk én financiële steun nodig. Daarom is het museum een crowdfundingactie gestart. Iedere bijdrage, groot of klein, is van harte welkom! Doneren kan via deze pagina.
Niet alleen bewaren, maar ook weer laten draaien
Museumdrukkerij IJzer & Lood wil de pers niet alleen behouden als historisch erfgoed, maar heeft een nog ambitieuzer doel: de machine moet straks ook daadwerkelijk weer gaan draaien. Als dat lukt, wordt het een bijzonder unieke aanvulling op de collectie van het museum.
Het opnieuw opbouwen en bedrijfsklaar maken van de pers zal de nodige tijd en inzet van de vrijwilligers vragen. Maar met de aankomst in Grootegast is een belangrijke stap gezet. Een bijzonder stukje internationale drukgeschiedenis heeft daarmee een nieuwe plek gekregen in het Groningse Westerkwartier.
