Landelijk – Het kabinet stelde nieuwe maatregelen voor om het statiegeldsysteem eenvoudiger en gebruiksvriendelijker te maken. Consumenten moeten lege flessen en blikjes voortaan makkelijker kunnen inleveren: dichter bij huis en met meer duidelijkheid over welke verpakkingen statiegeld hebben. Dat staat in het voorstel dat minister Van Veldhoven naar de Tweede Kamer stuurde. Het kabinet wil dat het wettelijke inzamelpercentage van 90 procent behaald gaat worden en streeft ernaar de nieuwe regels per 1 januari 2028 in te laten gaan. Europese regelgeving schrijft namelijk voor dat de sector voor 2029 90 procent van alle plastic flessen en blikjes moet inzamelen, anders volgen er strenge en dure eisen vanuit Europese regelgeving.
Effectief systeem met knelpunten
Statiegeld bleek bewezen effectief: er worden veel meer flessen en blikjes ingezameld en gerecycled en er belandt minder zwerfafval op straat en in de natuur. Tegelijkertijd waren er nog knelpunten. Er zijn te weinig innamepunten, automaten werken niet altijd en bij sommige punten zijn de wachtrijen lang. Ook is niet altijd duidelijk waarom op de ene plastic fles wel statiegeld zit en op de andere niet. Juist het gebrek aan gemak is een belangrijke reden waarom verpakkingen niet worden ingeleverd, waardoor deze in prullenbakken verdwijnen en op sommige plekken voor problemen zorgen.
Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei liet weten dat het terugkrijgen van statiegeld makkelijk moet zijn en dat lege flesjes en blikjes dichtbij ingeleverd moeten kunnen worden. Volgens haar wil het kabinet daarom het systeem duidelijker maken en zorgen voor meer innamepunten en een betere naleving, zodat samen wordt gewerkt aan een circulaire toekomst met een schone leefomgeving en optimaal gebruik van waardevolle grondstoffen.
Duidelijkheid over statiegeld
De statiegeldplicht wordt uitgebreid naar alle plastic flessen tot en met drie liter, waaronder zuivel- en sapflessen. Daarmee wordt het systeem voor consumenten duidelijker. Plastic flessen en blikjes mogen niet meer zonder statiegeld worden verkocht, waardoor er straks geen twijfel meer is of een plastic fles of blikje wel of niet ingeleverd moet worden. Bij grotere verkooppunten van tweehonderd vierkante meter of meer moet de consument daarnaast de mogelijkheid krijgen om het statiegeld contant terug te krijgen.
Meer innamepunten en grotere rol voor bulkautomaten
Meer verkooppunten van plastic flessen en blikjes gaan deze verpakkingen ook innemen. Bij de invoering van de nieuwe regels houdt het kabinet rekening met de lasten voor ondernemers en kiest het voor een innameplicht op basis van de grootte van het verkooppunt. Kleine winkels worden uitgezonderd. Verkooppunten die dicht bij elkaar liggen, mogen samenwerken en samen één of meer uitbetalende automaten plaatsen of ernaar verwijzen. Stichting Verpact is verantwoordelijk voor inzameling en recycling van verpakkingen en voor het ontzorgen en ondersteunen van ondernemers. De stichting zorgt voor een kostendekkende vergoeding van de kosten die verkooppunten maken voor de inname, zoals ruimte, schoonmaak en elektriciteit.
Ook krijgen bulkautomaten wat het kabinet betreft een grotere rol, zodat consumenten grote hoeveelheden flessen en blikjes voortaan makkelijker in één keer kunnen inleveren.
Nu al aan de slag
De nieuwe regels moeten per 1 januari 2028 ingaan. Later dit jaar volgt een aanpassing van de regelgeving. Het kabinet roept Verpact en verkooppunten op om niet te wachten tot die datum, maar nu al samen te werken aan meer en betere mogelijkheden om flessen en blikjes in te leveren. De sector moet namelijk ruim vóór 2029 90 procent van alle plastic flessen en blikjes inzamelen, anders volgen er strenge en dure eisen vanuit Europese regelgeving.
